Vlanot redt pinguïns! 

11 december 2024

Nog niet zo lang geleden stond de Vlaamse Raad van het Notariaat – Vlanot – vooral bekend om de studiedagen op de Brusselse Heizel. De Nederlandstalige deelnemers uit Brussel en uit alle uithoeken van Vlaanderen stroomden toe aan een balie met torenhoge stapels papieren syllabi. Lijvige boeken, stevig gelijmd en strak ingebonden, met een gekleurde voorpagina (een echte must) en een plastiek beschermblad.

Voor de deelnemers was zo’n syllabus een must have, een troost ook voor zij die net ‘een helse reis’ achter de rug hadden. Gelukkig stemde de rijkelijk aanwezige catering de meesten ook mild(er). De medewerkers van Vlanot herinneren zich nog levendig de dozen met papieren inschrijvingsbewijzen die na afloop de bureaus in de Bergstraat vulden.

Naast de studiedagen organiseerde Vlanot tal van klassikale lessen over juridische topics, voor notariële medewerkers en notarissen. Een flashback naar ieders schooltijd, met afgedrukte teksten, PowerPointpresentaties en papieren evaluatieformulieren.

Stap voor stap stelde het team van Vlanot wel enkele van de vanzelfsprekendheden in vraag. Die 5 studiedagen per jaar, telkens met meer dan 1.300 deelnemers: dat zijn toch heel wat autoritten, syllabi en voedseloverschotten? En die klassikale lessen: kan dat echt niet anders?

Een eerste testcase was de livestream van een studiedag in Brussel naar een groot scherm in een zaal in Gent. Een grote digitale stap voor het notariaat anno 2017. Voor deelnemers uit West- en Oost-Vlaanderen daalde de af te leggen afstand aanzienlijk. Ook de vlottere bereikbaarheid van de Gentse locatie met het openbaar vervoer werd toegejuicht. 

In volle Coronaperiode organiseerde Vlanot (noodgedwongen) volledig digitale studiedagen. De digital classrooms maakten hun intrede. Er werd daarnaast sterk ingezet op het format eLearning. Sinds de coronapandemie achter ons ligt, biedt Vlanot voor élke juridische les een fysieke en een digitale variant aan.  

De inhoud van onze niet-juridische opleidingen evolueert mee, getuige daarvan is de komst van opleidingen die het digitale omarmen: Hoe combineer ik thuis – en kantoorwerk; Etiquette voor online vergaderen; Succesvol online/fysiek vergaderen; De kracht van (online) lichaamstaal; … De evaluaties gebeuren nu steeds via vragen in de Mentimeter-tool. 

Als we nieuwe fysieke opleidingen lanceren is de bereikbaarheid van de locatie met het openbaar vervoer een aandachtspunt. Ook keerde de fysieke studiedag terug: ‘huidhonger’ heet dat dan. Maar de digitale variant van de studiedag, die verdween niet. De fysieke en digitale variant van de studiedag bestaan broederlijk naast elkaar.

De online versie is ook een groot succes: gemiddeld nemen 1.270 deelnemers deel aan elke sessie! Volgens de berekeningen1 betekent dit dat 530 auto’s in de garage blijven staan, wat neerkomt op 165.000 km die niet worden afgelegd.

Een klassieke auto stoot 0,172 kilogram CO₂ uit per afgelegde kilometer. Een afstand van 165.000 kilometer komt dus overeen met 28 ton CO₂. Zo vermijden we de smelting van bijna 10 m3 poolijs. Of hoe deze digitale Vlanot-initiatieven ook onze vrienden, de pinguïns in Antarctica, een handje helpen.

Voor Vlanot zal 2022 de geschiedenis ingaan als het jaar waarin de papieren syllabi definitief verdwenen. Het was tijd om te kiezen voor digitale syllabi. Sommigen zullen het papier missen en besluiten de beschikbare presentaties en/of teksten zélf af te drukken. Anderen zoeken dan weer hun toevlucht tot de iPad en nemen op die manier digitaal nota. 

In 2019 heeft Vlanot 834.516 vellen papier afgedrukt voor syllabi, wat neerkomt op ongeveer 4,17 ton papier. Aangezien een boom ongeveer 300 kilo papier produceert, zorgt de afschaffing van de papieren syllabi voor de besparing van 1.390 bomen, zonder het water- en energieverbruik die nodig zijn voor de papierproductie.

We moeten durven toegeven dat deze maatregel veel negatieve reacties ontlokte. De meest gehoorde kritiek? Het wordt de deelnemers onmogelijk gemaakt om nota’s te nemen …  

Het deed Vlanot besluiten om op een ludieke manier de geslagen wonden te helen: elke deelnemer aan een fysieke variant van de studiedag krijgt voortaan een ‘Vlanotaboekje’ van gerecycleerd papier. Onze recentste goodie – een draadloze oplader – laat zich omschrijven in termen als 100% bamboe, PVC-vrij, Forest Stewardship Council-keurmerk, …

Meer en meer deelnemers laten hun digitaal inschrijvingsbewijs  inscannen bij aankomst in de zaal, het papieren toegangsbewijs lijkt met uitsterven bedreigd. 

De opleidingen van Vlanot komen niet alleen voort uit het werk van het 8-koppige team. Verschillende commissies, met notarissen en medewerkers uit Vlaanderen en Brussel, helpen om het mooie aanbod te realiseren. Ook zij steunen de groene (r)evolutie. Waar vroeger de commissieleden maandelijks langskwamen in de Bergstraat, maakten digitale meetings hun intrede. Een aanpassing, dat wel, maar zo besparen we meteen ook op benzine en is er beduidend minder verspilde catering.

In 2019 heeft men voor de vergaderingen van de commissies van Vlanot in totaal 35.000 km afgelegd, wat gelijk staat aan 0,3 ton CO₂.

Bij Vlanot hebben we de smaak te pakken. We blijven streven naar een evenwichtige combinatie van fysieke en digitale opleidingen, terwijl we ons blijven inzetten voor verantwoorde digitale praktijken. In de toekomst, zullen we de samenwerking met leveranciers (cateraars, eventlocaties, etc.) die het “We are green”-engagement delen, voorrang geven. Een win-win voor iedereen.

Tot slot nog een oproep aan elk van jullie. Heeft u nog ideeën? Suggesties voor wat beter kan? Laat het ons weten! Help ons om de meest groene opleidingsverstrekker te zijn. Elke ingreep, groot of klein, zal een stap in de goede richting zijn.

Yelle, van het Vlanot-team, lid van het interne “We are Green” team van Fednot.

  1. De cijfers in dit artikel zijn afkomstig van de analyse uitgevoerd voor de Carbon Footprint 2019. ↩︎